السيد محمد صادق الروحاني
18
مناسك حج ( ط 1391 ش ) (فارسى)
رفتن به آنجا را دارا باشد ، و دارا بودن هزينهء بازگشت به وطن لازم نيست ، بلى اگر جايى كه مىخواهد در آنجا بماند دور تر از وطنش باشد كه هزينهء رفتن به آنجا بيشتر از برگشت به وطن باشد ، در اين صورت داشتن هزينه تا آنجا شرط نيست ، بلكه داشتن هزينهء بازگشت به وطن در وجوب حج كافى است . چهارم رجوع به كفايت است ، يعنى شخص مكلّف بايستى طورى باشد كه پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائلهء خود را اداره نمايد و دچار تهىدستى و فقر نگردد ، پس اگر داراى مبلغى كه وسيلهء كسب و سرمايه است باشد ، چنانچه آن مبلغ را صرف حج نمايد ، پس از بازگشت محتاج خواهد بود و بداند كه راه ديگرى براى زندگى مناسب شأن خود نخواهد داشت ، بر چنين شخصى حج واجب نيست . پس از آنچه ذكر شد ظاهر مىشود كه فروختن چيزهاى ضرورى زندگى مانند منزل مناسب شأن و رختهائى كه براى زينت و آبرو دارد ، و اثاث منزل ، و ابزار كار كه براى زندگى به آنها احتياج دارد و مانند آنها مثل كتاب نسبت به اهل علم كه براى تحصيلاتش لازم است ، واجب نيست و خلاصه آنچه در